Эрх зүйн баримт




Õ¯¯ÕÄÈÉÍ ÖÝÖÝÐËÝÃÈÉÍ ÀÞÓËÃ¯É ÁÀÉÄËÛÍ Ä¯ÐÝÌ ÁÀÒËÀÕ ÒÓÕÀÉ

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÁÎËÎÂÑÐÎË ÑΨË, ØÈÍÆËÝÕ ÓÕÀÀÍÛ ÑÀÉÄÛÍ ÒÓØÀÀË

2008îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 13-ãû ºäºð               Äóãààð 68                              Óëààíáààòàð õîò


Ä¿ðýì áàòëàõ òóõàé

Ìîíãîë óëñûí “Áîëîâñðîëûí òóõàé “ õóóëèéí 28.1.2. äàõü çààëò, “Ñóðãóóëèéí ºìíºõ áîëîâñðîëûí òóõàé õóóëèéí 8.5 äàõü çààëòûã òóñ òóñ ¿íäýñëýí ÒÓØÀÀÕ íü:
            1. “Õ¿¿õäèéí öýöýðëýãèéí àþóëã¿é áàéäëûí ä¿ðýì”-èéã õàâñðàëòûí ¸ñîîð áàòàëñóãàé.
            2. Òóøààëûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõûã òºðèéí áóñ ºì÷èéí öýöýðëýãèéí ýðõëýã÷, òóøààëûí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâüæ àæèëëàõûã àéìàã íèéñëýëèéí Áîëîâñðîë ñî¸ëûí ãàçðûí äàðãà íàðò òóñ òóñ äààëãàñóãàé.
            3. Ýíýõ¿¿ òóøààë áàòàëñàíòàé õîëáîãäóóëàí Àðäûí Áîëîâñðîëûí ÿàìíû ñàéäûí 1987 îíû 46 äóãààð òóøààëààð áàòàëñàí “Öýöýðëýãèéí õ¿¿õäèéã ýëäýâ îñîë ãýìòëýýñ õàìãààëàõ ä¿ðýì”-èéã õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñóãàé.




ÑÀÉÄ                            ¨.ÎÒÃÎÍÁÀßÐ








Áîëîâñðîë ,ñî¸ë , øèíæëýõ óõààíû
 ñàéäûí 2008 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí
13-íû ºäðèéí 68 äóãààð òóøààëûí
õàâñðàëò
Õ¯¯ÕÄÈÉÍ ÖÝÖÝÐËÝÃÈÉÍ ÀÞÓËÃ¯É ÁÀÉÄËÛÍ Ä¯ÐÝÌ
Íèéòëýã ¿íäýñëýë
            Ñóðãóóëèéí ºìíºõ íàñíû õ¿¿õäèéã àñðàõ, õàìãààëàõ, õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ, ñóðãàõ öîãö ¿éë àæèëëàãààãààð õ¿¿õäèéí áèå áÿëäàð, îþóí óõààí , íèéãýìøèõ¿éã õºãæ¿¿ëýõ ñóðãàëòûí îð÷íû ýð¿¿ë , àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ ÿâäàë ÷óõàë þì.
            Ýíýõ¿¿ “Õ¿¿õäèéí öýöýðëýãèéí àþóëã¿é áàéäëûí ä¿ðýì” –èéí ýðõ ç¿éí ¿ãäýñ íü ͯÁ-ûí “Õ¿¿õäèéí ýðõèéí êîíâåíöè”, “Áîëîâñðîëûí òóõàé “ õóóëü “Ñóðãóóëèéí ºìíºõ áîëîâñðîëûí òóõàé” õóóëü áîëîí õîëáîãäîõ áóñàä õóóëü , òîãòîîìæèéí çààëòóóä áàéíà.
            Ìîíãîë óëñûí ãóòàã äýâñãýðò ñóðãóóëèéí ºìíºõ áîëîâñðîëûí ¿éë÷èëãýý ýðõýëæ áàéãàà òºðèéí  áà òºðèéí áóñ ºì÷èéí õ¿¿õäèéí öýöýðëýã /öààøèä öýöýðëýã ãýíý/ íü ýíýõ¿¿ “Õ¿¿õäèéí öýöýðëýãèéí àþóëã¿é áàéäëûí ä¿ðýì”-èéã õýðýãæ¿¿ëíý.

Íýã. Ä¿ðìèéí çîðèëãî
1. Ýíýõ¿¿ ä¿ðìèéí çîðèëãî íü áàãà íàñíû õ¿¿õäèéí áèå áÿëäàð, îþóí óõààí, íèéãýìøèõ¿éí õºãæëèéã äýìæèõ ñóðãóóëèéí ºìíºõ áîëîâñðîëûí ¿éë÷èëãýýã ýð¿¿ë, àþóëã¿é, õàìãààëàãäñàí îð÷èíä õýðýãæ¿¿ëýõ õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî.
Õî¸ð. Öýöýðëýãèéí àþóëã¿é áàéäàëä òàâèõ øààðäëàãà
2.1. Öýöýðëýãèéí ãàäààä îð÷èíä:
2.1.1. Öýöýðëýãèéí áàðèëãà áàéãóóëàìæ íü ñóðãóóëèéí ºìíºõ áîëîâñðîëûí ñóðãàëòûí îð÷íû ñòàíäàðòàä çààñàí íºõöºëèéã õàíãàñàí áàéíà.
2.1.2. Öýöýðëýãèéí ãàäíà òàëáàéí çîõèîí áàéãóóëàëò , òîãëîîì, áóñàä òîíîã òºõººðºìæ íü õ¿¿õäèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàñàí áàéíà.
2.1.3. Öýöýðëýãèéí õàøààí äîòîð õóäàã, õîãèéí ñàâ, ìóó óñíû í¿õ, áèå çàñàõ ãàçàð áàéðëóóëñàí òîõèîëäîëä òàãëàæ áèò¿¿ìæèëíý.
2.1.4. Õàøààí äîòîð í¿õ, ñóâàã  øóóäóó óõñàí òîõèîëäîëä õàìãààëàëò, õàøèëòã¿é îðõèæ ¿ë áîëíî.
2.2. Öýöýðëýãèéí äîòîîä îð÷èíä:
2.2.1. Öýöýðëýãèéí áîëîí àíãè òàíõèìûí òàâèëãà õýðýãñëèéã õºäºë㺺íã¿é, òîãòâîðòîé áàéðëóóëæ , õ¿¿õýä áýðòýæ ãýìòýõýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëñýí áàéíà.
2.2.2. Õ¿¿õäèéí áèå ýðõòýíä íýìòýë ó÷ðóóëàõ õóðö ¿ç¿¿ð, èðìýãòýé áîëîí øèë òºìðººð õèéñýí òàâèëãà , òîíîã òºõººðºìæ àøèãëàõûã õîðèãëîíî.
2.2.3. Òîãëîîì íààäãàé, ñóðãàëòûí õýðýãëýãäýõ¿¿íèéã àøèãëàõààñ ºìíº ýð¿¿ë àõóé, àðèóí öýâðèéí øèíæèëãýýíä îðóóëæ , õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä, áèå ìàõáîäèä õîðã¿é áîëîõ íü òîãòîîãäñîí òîõèîëäîëä àøèãëàíà.
2.2.4. Öýâýðëýãýý ¿éë÷èëãýýíä àøèãëàõ õèìèéí áîäèñ, àðèóí öýâðèéí õýðýãñëèéã õ¿¿õäèéí ãàð õ¿ðýõ ãàçàð áàéðëóóëàõûã õàðèãëîíî.
2.2.5. Öýöýðëýã íü ãýð, ýñâýë ãàëëàäàã áàéøèíä áàéðëàõ òîõèîëäîëä çóóõíû ãàäóóð õàìãààëàëò õèéíý.
Ãóðàâ. Àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ ¿éë àæèëëàãààíû óäèðäëàãà ,çîõèîí áàéãóóëàëò
3.1. Öýöýðëýãèéí ýðõëýã÷ íü “Àðèóí öýâðèéí òóõàé” õóóëü, “Ãàëûí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òóõàé” õóóëü, “Ãàìøãààñ õàìãààëàõ òóõàé” õóóëü, “Çàìûí õºäºë㺺íèé àþóëã¿é áàéäëûí òóõàé “ õóóëü, “Õ¿¿õäèéí öýöýðëýãèéí ä¿ðýì”, “Ýð¿¿ë àõóé, àðèóí öýâðèéí ä¿ðýì”, “Õ¿¿õäèéí öýöýðëýãèéí àþóëã¿é áàéäëûí ä¿ðýì”-èéã áàãø àæèë÷èä , ýöýã ýõýä õè÷ýýëèéí æèëèéí ýõýíä , øèíýýð àæèëä îðæ áóé áàãø, àæèë÷äàä òóõàé á¿ð òàíèëöóóëíà.
3.2. Öýöýðëýãèéí ýðõëýã÷ íü áàéãàëü , öàã àãààðûí áîëîí íèéòèéã õàìàðñàí ãàìøèã òîõèîëäñîí íºõöºëä àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ çààâàð÷èëãûã áàãø, àæèë÷äàä ºã÷, õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèíà.
3.3. Öýöýðëýãèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ, ãàëûí àþóëààñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, ãàë ãàðñàí ¿åä ãàë óíòðààõ áàãàæ õýðýãñëèéã õýðõýí àøèãëàõ òàëààð óëèðàë á¿ð ìýðãýæëèéí áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí áàãø àæèë÷äàä ñóðãàëò çîõèîí áàéãóóëíà.
3.4. Öýöýðëýãèéí ñàíòåõíèê áîëîí öàõèëãààíû õýðýãñëèéí á¿ðýí á¿òýí áàéäàëä õÿíàëò òàâüæ , àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàíà.
3.5. Ãàäíà òîãëîîìûí òàëáàéí ãóëñóóð, àâèðàõ øàò, ä¿¿æèí, ñàâëóóð çýðýã òîãëîîìîîð òîãëîõ äóãóé óíàõ , öàñ ìºñºí äýýð ãóëãàõ ¿åèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ
3.6. Õîîë õ¿íñíèé õýðýãñýë, ñàâ ñóóëãûí õàäãàëàëò, àðèóí öýâðèéí øààðäëàãûã õàíãàæ àæèëëàíà.
3.7. Ýì, ø¿äýíç õèìèéí ãàðàëòàé áîäèñ, õàëóóí õîîë, öàé, óñ çýðãèéã õ¿¿õäèéí ãàð õ¿ðýõ¿éö ãàçàð èë áàéëãàõûã õîðèãëîíî.
3.8. Õ¿¿õä¿¿äèéí ãýðèéí õàÿã , ýöýã ýõ, àñðàí õàìãààëàã÷èéí àæëûí ãàçðûí áîëîí ãýðèéí óòàñíû äóãààð á¿õèé ìýäýýëëèéí ñàíòàé áàéíà.
3.9. Íàñàíä õ¿ðýýã¿é õ¿¿õäýä áàãà íàñíû õ¿¿õýä õàðèóöóóëàí ºãºõèéã õîðèãëîíî.
3.10.Ýì÷, áàãø, òóñëàõ áàãø íàð õ¿¿õäèéí áèåèéí áàéäàëä áàéíãà õÿíàëò òàâüæ, ò¿¿íä õàëäâàðò ºâ÷íèé øèíæ òýìäýã èëýðâýë òóñãààðëàõ ºðººíä øèëæ¿¿ëýí õýâò¿¿ëæ, ýöýã ýõýä ìýäýãäýíý.
3.11. Õ¿¿õäèéã õàðàà õÿíàëòã¿é îðõèõã¿é áàéõ íºõöºëèéã á¿ðýí á¿ðä¿¿ëæ àæèëëàíà.
ĺðºâ. Áóñàä ç¿éë
4.1. Óã ä¿ðìèéã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã õàíãàëòã¿é çîõèîí áàéãóóëñàí , øààðäëàãàòàé ¿åä çîõèõ àðãà õýìæýý àâààã¿é , óäàà äàðàà çºð÷èë ãàðãàñàí íü òîãòîîãäâîë òºðèéí áîëîí òºðèéí áóñ ºì÷èéí öýöýðëýãèéí õîëáîãäîõ àëáàí òóøààëòàíä “Ñóðãóóëèéí ºìíºõ áîëîâñðîëûí òóõàé “ õóóëèéí 16 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý.
             

                                                                                                                                       Öýöýðëýãèéí ýðõëýã÷èéí
 ……   îíû       äóãààð òóøààëûí
…. õàâñðàëò



6 -Ð ÖÝÖÝÐËÝÃÈÉà ժÃƯ¯ËÝÕ ÑÀÍÃÈÉÍ Ä¯ÐÝÌ
                                                               Íýã. Íèéòëýã ¿íäýñëýë

 Ýíýõ¿¿ ä¿ðìèéã ÁÑØÓÑàéä,Ñàíãèéí ñàéäûí õàìòàðñàí 2008 îíû 56/64 äóãààð òóøààëûí õàâñðàëòûã ¿íäýñëýí áîëîâñðóóëàâ.

1.1.Õ¿¿õäèéí öýöýðëýãò äîòîîä ãàäààäûí õóóëèéí ýòãýýä èðãýí àñðàí õàìãààëàã÷ ñàéí  äóðûí áàéãóóëëàãààñ ñàíàà÷ëàí ñàéí äóðûí ¿íäñýí äýýð áàéãóóëëàãûí ä¿ðýìä çààñàí ¿éë àæèëëàãààíä çîðèóëàí ºãñºí õàíäèâ,áóöàëòã¿é òóñëàìæèéí îðëîãûã “Öýöýðëýã õºãæ¿¿ëýõ ñàí”-ä á¿ðòãýæ àâàõ,çàðöóóëàõ,õÿíàëò òàâèõ,ìýäýý òàéëàíä òóñãàõ õàðèëöààã ýíýõ¿¿ ä¿ðìýýð çîõèöóóëíà.
1.2 Öýöýðëýãèéí ¿éë àæèëëàãààã ñàéæðóóëàõ,õºãæ¿¿ëýõ,õýòèéí çîðèëòûã áèåë¿¿ëýõ,õ¿¿õäèéã õºãæ¿¿ëýõ,õºãæëèéí áýðõøýýëòýé õ¿¿õäèéã äýìæèõ çîðèëãîîð õàíäèâëàã÷ààñ ñàíàà÷ëàí ºãñºí õàíäèâ,áóöàëòã¿é òóñëàìæèéí îðëîãûã “Öýöýðëýã õºãæ¿¿ëýõ ñàí” ãýíý
1.3 Ñàí íü äàðààõ ýõ ¿¿ñâýðýýñ á¿ðäýíý ¯¿íä:
1.3.1 Ãàäààä äîëòîîäûí áàéãóóëëàãà,èðãýä ýöýã ýõ,àñðàí õàìãààëàã÷,àæ àõóéí íýãæ,îëîí óëñûí áîëîí ñàéí äóðûí áàéãóóëëàãààñ ºãñºí ìºíãºí õºðºíãº,ò¿ðãýí áîðëîãäîõ ¿íýò öààñ,áîíä
1.3.2 Ãàäààä äîòîîäûí áàéãóóëëàãà,èðãýä ýöýã ýõ,àñðàí õàìãààëàã÷,àæ àõóéí íýãæ,îëîí óëñûí áîëîí ñàéí äóðûí áàéãóóëëàãààñ ºãñºí áàðèëãà,áàéãóóëàìæ,òîíîã òºõººðºìæ, áàðàà àìàòåðèàë,áóñàä ýä ç¿éëñ
1.3.3 Ãàäààä äîòîîäûí áàéãóóëëàãà èðãýä àæ àõóéí íýãæ,ýöýã ýõ àñðàí õàìãààëàã÷ îëîí óëñûí áîëîí ñàéí äóðûí áàéãóóëëàãààñ ñóóðèëóóëæ ºãñºí ïðîãðàìì õàíãàìæ
1.3.4 Ñàíãèéí ìºíãºí õºðºíãèéí õàäãàëàìæèéí õ¿¿ãèéí îðëîãî
1.3.5 Ñàíãèéí ¿íýò öààñ áîðëóóëñíû îëç
1.4 Õàíäèâ áóöàëòã¿é òóñëàìæ öóãëóóëàõ íü õàíäèâëàã÷èéí áîëîí òóñëàìæ ¿ç¿¿ëýã÷èéí õ¿ñýë ñîíèðõîëä íèéöñýí áàéõ áºãººä íèéòèéã õàìàðñàí àëáàäëàãûí áîëîí òýãøèòãýí õóðààñàí  øèíæã¿é áàéíà
Õî¸ð . Ñàíä õºðºí㺠õ¿ëýýí àâàõ
2.1Ñàíãèéí õºðºíãèéã õ¿ëýýí àâàõ êîìèññûã ýðõëýã÷èéí òóøààëààð òîìèëîõ áºãººä ýíä íÿãòëàí áîäîã÷,àðãà ç¿é÷,ýöýã ýõ áàãøèéí òºëººë뺺ñ á¿ðäýíý.
2.2 Êîìèññûí á¿ðýëäýõ¿¿í 3 æèëèéí õóãàöààòàé àæèëëàíà
2.3 Ñàíä õºðºíãèéã õàðèóöàõ õ¿íèéã ýðõëýã÷èéí òóøààëààð òîìèëíî.Ýíä öýöýðëýãèéí çºâëºë, õàìò îëíû ñàíàëûã ¿íäýñëýíý.
2.4.Öýöýðëýãèéí àæ àóé õàèóöäàã /íÿðàâ/-ð ñàíã äàâõàð õàðèóöóóëàõûã õîðèãëîíî
2.5 Ñàíä õºðºíãèéã òîìèëîãäñîí êîìèññ õ¿ëýýí àâ÷ àíõàí øàòíû áàðèìò áè÷ãèéã/á¿ëã¿¿ä Ñàí 1.2…. äàãóó äàâõàð á¿ðòãýë õºòëºí õàíäèâëàã÷,ñàíàà÷ëàã÷èä áàòàëãàà ãàðãàæ ºãíº
2.6. Ñàíãèéí õºðºíãèéã/èõ õýìæýíèé/ òºðèéí ñàíãèéí äàíñàíä áàéðøóóëàõ áºãººä òóñãàé äýä äàíñ íýýæ áîëíî.
2.7 Ñàíä òºâëºðñºí ìºíãºí õºðºíãèéã áýëíýýð áîëîí öýöýðëýã äýýð õàäãàëàõûã õîðèãëîíî.
2.8 Ñàíãèéí ºõðºíãèéí á¿ðýí á¿òýí áàéäëûã ñàí õàðèóöñàí/á¿ëãèéí áàãø/ õ¿í áîëîí íÿ.áî ýðõëýã÷ õàðèóöíà.
Ãóðàâ. Ñàíãèéí õºðºíãèéã çàðöóóëàõ
3.1 Ñàíãèéí õºðºíãèéã äîð äóðüäñàí ÷èãëýëýýð çàðöóóëíà
3.1.1 Öýöýðëýãèéí íîìûí ñàíã áàÿæóóëàõ
3.1.2 Ñóðãàëòûí îð÷èí íºõöëèéã ñàéæðóóëàõ
3.1.3 Öýöýðëýãèéí ñóðãàëòûí õýðýãëýãäýõ¿¿íèéã ñàéæðóóëàõ
3.2 Ñàíãèéí õºðºíãèéã çàðöóóëàõ ÷èãëýëýýð òóñãàéëñàí òºñºë,õºòºëáºð ãàðãàæ óäèðäàõ çºâëºëººð áàòëóóëñíû äàðàà ýðõëýã÷ çàðöóóëíà.̺í ýíä òîäîðõîé ººð÷ëºëò îðâîë áè÷ãýýð äýýðõ ãàçàðò ñàíàëàà õ¿ðã¿¿ëæ áàòëóóëñàí áàéíà.
3.3. Á¿ëã¿¿ä ººðèéí íýð äýð èðñýí õºðºíãèéã çàðöóóëàõ òîõèîëäîëä çàðöóóëàõ ÷èãëýë õºòºëáºðèéã ýðõëýã÷èä òàíèëöóóëæ çààâàë áàòëóóëñàí áàéíà.
3.4.Õàíäèâëàã÷ààñ òîäîðõîé íýð çààæ õàíäèâëàñàí õºðºíãèéã òóõàéí íýð çààãäñàí á¿ëýã,õ¿¿õäýä ,òºñºë,õºòºëáºðò çîðèóëíà.
3.5 Ñàíãèéí õºðºí㺺ñ òóõàéí áàéãóóëëàãûí óðñãàë çàðäàë,ºð òºëáºð áàðàãäóóëàõàä çàðöóóëàõûã õîðèãëîíî.
ĺðºâ. Ñàíãèéí õºðºíãèéã òàéëàãíàõ
4.1 Öýöýðëýã íü õàíäèâ ,áóöàëòã¿é òóñëàìæèéí çàðöóóëàëò,àøèãëàëòûí òàëààð ìýäýýëýë íü íýýëòòýé,îëîí íèéòèéí õÿíàëò òàâèõ áîëîëöîîã á¿ðä¿¿ëñýí áàéíà
4.2 Ñàíãèéí õºðºíãèéí çàðöóóëàëòàä öýöýðëýãèéí çºâëºë,ýöýã ýõ àñðàí õàìãààëàã÷,õàìò îëîí õÿíàëò òàâèíà.
4.3  Çàðöóóëàëòûí òàëààð ýöýã ýõ àñðàí õàìãààëàã÷,õàìò îëîíä òóõàé á¿ð òàéëàãíàæ ìýäýýëýë õèéæ àæèëëàíà.
4.4 Ñàíãèéí õºðºíãèéã öýöýðëýãèéí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëä òóñãàæ,ìýäýýëëèéí áîäèòîé ¿íýí çºâ ýñýõèéã íÿ.áî,ýðõëýã÷ õàðèóöíà.
4.5.Ñàíãèéí õºðºíãèéí çàðöóóëàëòûí òàéëàíã òóõàéí ¿åä õàíäèâëàã÷èä äýëãýðýíã¿é ãàðãàæ õ¿ðã¿¿ëýõ àæëûã á¿ëãèéí áàãø,íÿ.áî õàðèóöíà
Òàâ. Õàðèóöëàãà
5.1 Ýíýõ¿¿ æóðìûí 1.4 äýõ çààëòûã çºð÷èæ,öýöýðëýã ººðºº ñàíàà÷ëàí íèéòèéã õàìàðñàí,àëáàäëàãûí øèíæòýé õàíäèâ,õóðèìòëàëûã öóãëóóëñàí òîõèîëäîëä áóðóóòàé àëáàí òóøààëòàíä Áîëîâñðîëûí òóõàé õóóëèéí 48 äóãààð ç¿éëèéí 48.2.6-ä çààñàí õàðèóöëàãûã õ¿ëýýëãýíý
5.2 Õàíäèâëàñàí õºðºíãèéã ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí òýíöýëä òóñãààã¿é,ò¿¿í÷ëýí çîðèóëàëòûí áóñààð çàðöóóëñàí àëáàí òóøààëòàíä Áîëîâñðîëûí òóõàé õóóëèéí 48.2.9-ä çààñàí õàðèóöëàãûã õ¿ëýýëãýíý
       
            

No comments:

Post a Comment